U bent hier

Handleiding arrangementen bestaande liederen

Wanneer je andermans muziek gebruikt moet je altijd de reflex maken om aan de ​auteursrechten​ te denken. Auteursrechten geven aan de oorspronkelijke makers bepaalde exclusieve rechten. Daarom moet je in bepaalde gevallen toestemming vragen om bestaande nummers te gebruiken.

Als het originele liedje of een tekst ​publiek domein​ is – dit wil zeggen dat de auteursrechten verlopen zijn, omdat de auteur al meer dan 70 jaar overleden is – heb je geen toestemming nodig en moet je geen vergoeding betalen om het te bewerken. Als je een bewerking maakt van een liedje uit het publieke domein met voldoende originele inbreng, zal je trouwens zelf auteursrechten op jouw versie kunnen krijgen.

Als je een ​rework​ maakt van een bestaand nummer, ga je fundamentele veranderingen aanbrengen aan het origineel (bijvoorbeeld een andere tekst, een nieuw arrangement, ...). In auteursrechtelijke termen spreekt men van een adaptatie​. Het adaptatierecht is het exclusieve recht van de auteur om zijn creaties te bewerken.

Voor een adaptatie heb je altijd de expliciete ​toestemming​ nodig van de originele rechthebbenden. Voor de rechten op de ​song​ zijn dat in principe de auteur(s) van de tekst, de componist(en) van de melodie of hun publisher(s). Als je ook een bestaande ​opname​ wil gebruiken en bewerken heb je daarboven nog toestemming nodig van de producent, zijnde degene die de opname financierde (meestal het label).

Bij een ​cover​ is de situatie anders: daar speel je eigenlijk letterlijk het origineel na, zonder dat je er zelf al te veel vernieuwingen in aanbrengt. Hiervoor hoef je geen toelating te vragen. De lijn tussen een cover en een adaptatie is in de praktijk vaak moeilijk te trekken. In bepaalde gevallen kan het gemakkelijker zijn om onder het regime van de covers te vallen, maar uiteindelijk is het steeds de rechter die beslist. Wanneer je twijfelt onder welk regime je valt, kan je maar beter op veilig spelen en toestemming vragen.

Het krijgen van die toestemming kan wel wat moeilijkheden met zich meebrengen: het is namelijk niet altijd makkelijk om de oorspronkelijke auteurs/componisten, publishers of producenten te pakken te krijgen. Nadien moet je ook nog tot een overeenkomst komen en deze in een ​licentie​ gieten.

Wat kan helpen om toestemming te krijgen? Als je eenmaal in contact bent met de juiste rechthebbende is het aangeraden om goed de context van het gewenste gebruik te schetsen. Als je er geen geld mee wilt verdienen, moet je dat ook zeker uitspelen. Je kan de rechthebbende er bijvoorbeeld ook van proberen overtuigen dat je reclame zal maken voor de song door ze voor een groot publiek te brengen (win-win situatie).

Als je geen toestemming hebt gekregen kan je altijd riskeren om het nummer toch te gebruiken, maar dan wel op eigen risico. Weet dat plagiaat en andere inbreuken op het auteursrecht misdrijven en dus strafrechtelijk kunnen worden bestreden.

Hoe ga je dan concreet te werk als je een nieuwe versie van een bestaand nummer (adaptatie) wilt maken en uitbrengen? Als je toestemming vraagt hou je het best rekening met deze punten:

© Studi43
Terug naar boven