De kracht van de stem

Sinds 1 januari 2025 werkt Koor&Stem met verschillende regio's in Vlaanderen. In Limburg zijn dat Haspengouw, Limburgse Kempen en Maasland. Speciaal voor deze gelegenheid organiseren de regio-ambassadeurs een reeks bijzondere vertelconcerten met Marc Erkens en 4 koren uit de respectievelijke regio’s. Het doel is om zoveel mogelijk mensen te enthousiasmeren om samen te zingen, maar ook koren kunnen er elkaar ontmoeten en netwerken!

Gil Geron is een van de Koor&Stem-ambassadeurs voor regio Maasland. Zij is nauw betrokken bij de organisatie van dit initiatief. Marc Erkens geeft vaak babbelconcerten waarin hij aanstekelijk over (klassieke) muziek vertelt en de besproken muziek op de piano speelt. Daarbij kadert hij alles in een historische context en met een humoristische ondertoon. Muziek zit bij hem in het hoofd, het hart en de vingers. Tijdens deze concerten onderzoekt Marc hoe we met muziek omgaan en stelt hij zich telkens opnieuw de vraag waarom we sommige muziek geweldig vinden en andere helemaal niet. Bestaat er zoiets als slechte muziek?

Gil: 'Met de reeks vertelconcerten De kracht van de stem willen we de koren in Limburg onder de aandacht brengen van een zo ruim mogelijk publiek. Als regio-ambassadeur krijg ik vaak te horen dat mensen in een koor zingen niet altijd even cool vinden en dat is jammer. Want als ik dan vertel dat er zoveel verschillende soorten koren bestaan, dan zie ik de aandacht soms verscherpen. Daarom werd het concept van vertelconcerten samen met Marc Erkens bedacht. De ruime diversiteit wordt door verschillende koren door middel van hun repertoire zingend aangetoond en Marc zal duiding geven bij dat alles.’

Marc: ‘Vooraleer ik inspeel op de door de koren gezongen muziek, richt ik me tot het publiek om te vertellen over wat muziek in het algemeen en zingen in het bijzonder kan doen met mensen. Zingen is de meest natuurlijke manier om muziek te maken en het werkt aanstekelijk. Iedereen wordt geboren met een instrument klaar om te gebruiken. Samen zingen ontwikkelt samenhorigheid, het faciliteert verbondenheid. Je ervaart tijdens het zingen geen tegenstrevers, je doet het in essentie alleen voor jezelf. En als je dan samen met anderen begint te zingen, gebeurt er iets wonderbaarlijks. Er ontstaat een vocale ketting waarin elke schakel belangrijk is. Je wordt opgenomen in een collectief waarbij je iets prachtigs realiseert.’

Ook daarom is muziek een universele taal?

Marc: ‘Ja, die verbondenheid manifesteert zich overal ter wereld via de muziek. Het is misschien zelfs de reden bij uitstek dat er overal muziek bestaat, in alle vormen en genres. Het zit in de mensen ingebakken. Door samen te zingen schaar je je achter een gemeenschappelijk doel dat verdergaat dan enkel de uitdrukking van een wil om muziek te maken. Er ontstaan groepen mensen met een heterogeen muzikaal karakter. Verschillende stemsoorten waaruit je binnen je eigen mogelijkheden kan kiezen blenden tot een specifiek groepsgeluid.’
 

 

En dat algemene verhaal vertaalt zich in hoe koren tot stand komen? 

Marc: ‘Natuurlijk. Mensen sluiten zich aan bij een bestaand koor waarin ze zich goed voelen en waarvan ze de muzikale missie onderschrijven. Anderen vormen samen vanuit een gemeenschappelijke interesse of smaak een nieuwe groep. Daarbij is die diversiteit aan repertoire interessant: van religieuze muziek, over pop en rock tot het lichtere genre. Ik ga ervan uit dat muziek inderdaad inherent universeel is, over de grenzen en genres heen. Enkel de verpakking verschilt.’

Gil: ‘Marc legt tijdens de concerten verbanden tussen de muziek die de mensen gehoord hebben en verder in het concert nog zullen horen. Als je onvoorbereid naar muziek luistert, hoor je minder dan iemand die daarin begeleid wordt. Marc geeft vaak met een kwinkslag aan hoe je en naar wat je juist moet luisteren. Ook de componisten en hun tijdsgeest worden toegelicht.’

Marc: ‘Het is mijn taak om ervoor te zorgen dat het publiek loskomt van hun ‘eerste indruk’ van de muziek. Door al was het de kleine details uit de composities onder de aandacht te brengen, leer je de mensen anders luisteren en dieper in de muziek in te gaan. Daarachter schuilt natuurlijk een stoute bedoeling (lacht). Ik wil door mijn bijdrage de mensen aanzetten om zelf te gaan zingen, om het op een of andere manier eens zelf te gaan proberen.’

Gil: ‘Het voordeel van deze vertelconcerten is dat er per concert verschillende koren aantreden en de mensen zich kunnen laten onderdompelen in tal van stijlen en genres. Misschien is er dan wel iets bij dat hen aanspreekt.’
 

 

Hoe is de selectie van de koren gebeurd?

Gil: ‘Wij hebben alle koren uit de provincie aangeschreven om hen proberen warm te maken. Daarbij was het belangrijk dat we erop drukten dat het geen wedstrijd betrof en elk koor zich op zijn niveau kon presenteren. Vervolgens werd er een selectie gemaakt van vier verschillende koren per regio. Gemengde koren worden gecombineerd met vrouwenkoren, a capella-groepen, popkoren en zoveel meer. Marc zal het publiek vertellen over al deze vocale verscheidenheid.’

Marc: ‘Zoals gezegd blijft het onze betrachting zoveel mogelijk mensen aan het zingen te krijgen. Mensen zingen veel en overal maar mogen zich vaak niet ‘gehoord’ weten want dan worden ze soms beschaamd en voelen ze zich geremd. Als ik dat door mijn verhaal kan doorbreken, ontstaat er iets magisch.’ 

Hoe en waar zoeken jullie het publiek.

Gil: ‘Alle koren zoeken samen met de regio-ambassadeurs naar publiek. De koren spreken hun respectievelijke achterban aan. Verder hebben we een promoplan opgemaakt om zoveel mogelijk mensen te kunnen bereiken. Elk koor zingt 10 minuten en stelt zichzelf voor aan de andere koren en aan het publiek. Op het einde van het concert is er een samenzangmoment met de vier koren en het publiek. Om een ontmoeting tussen de uitvoerders onderling en met het publiek mogelijk te maken, wordt er na het concert nog een gezellig samenzijn georganiseerd.’  

Marc: ‘Samen met de duiding die ik zal geven hopen we zoveel mogelijk mensen warm te maken om te starten met zingen of nog zo lang mogelijk te blijven zingen. We hopen dat de kracht van de stem voelbaar en overtuigend zal zijn.’