Enthousiast ontvangt Nicolas De Cock ons in KADE, of Kunstacademie Deinze dat sinds 2017 in een nieuw gebouw huist. Veel beton, staal, glas en hout zorgen voor een aangename akoestiek en de grote vertrekken en gangen schenken ook mentale ruimte. Voor interessante ideeën als het Young Composers Project. Een gesprek met Nicolas De Cock (leraar compositie KADE Deinze, componist), Hans Helsen (leraar compositie en koor STAP Roeselare, zanger, muziekpedagoog, componist), Anna Nuytten (leraar zang en koor STAP Roeselare, zangeres bij MAVIS), grondleggers en ambassadeurs van het project.
Hoe ontstond het Young Composers Project voor koormuziek?
Nicolas De Cock: 'Ik geef al geruime tijd compositie in de Kunstacademie Deinze (KADE). De composities van mijn leerling-componisten worden regelmatig uitgevoerd op toonmomenten in samenwerking met instrumentklassen. Dat is erg leerrijk: onze leerlingen leren dat niet alles zomaar klinkt zoals je het in je hoofd gedacht had. Vaak komt de focus op instrumentale muziek te liggen. Dat is niet vreemd. In een muziekacademie zijn er veel verschillende soorten instrumentklassen tegenover één zangklas. Onze leerlingen compositie komen daardoor ook vaak uit een instrumentale achtergrond. Zo blijft het vocale een blinde vlek. Afgezien van een klasopdracht rond een haiku op muziek zetten, ging het voorlopig niet.
En dus broedde ik op een vocaal compositieproject, voor amateurkoren, maar met - in de laboratoriumfase - een uitvoering door een groep professionele zangers. Dat vraagt natuurlijk een financiële investering, te groot voor één muziekacademie met een tiental leerlingen die in aanmerking komen voor het project. Interessanter wordt het als je die kosten kan spreiden, wisselwerking kan bewerkstelligen én het resultaat kan delen, door met andere partners samen te werken, idealiter zelfs een andere muziekacademie. Ik zocht een collega-compositieleraar die naast componist ook zanger is én pedagoog is, zodat de verschillende invalshoeken van het project kwalitatief ondersteund zouden kunnen worden. Dat bracht mij bij Hans Helsen. Hij was meteen enthousiast over het project. Net zoals Dirk Lievens, directeur van de Stedelijke Academie voor Podiumkunsten (STAP) Roeselare en Geert Dhondt, directeur van KADE trouwens. Tussen de directies van beide academies bleek er een groot vertrouwen en goesting om samen te werken. Het betekende de start van een nieuw project en tevens een gedreven inhoudelijke, logistieke en financiële investering van de besturen van beide muziekacademies om dit project te laten slagen.'
Ankermomenten doorheen het lesjaar
Wat houdt het project precies in?
Nicolas De Cock: 'Het Young Composers Project is een traject in verschillende fases, waarbij de leerlingen doorheen het schooljaar via een aantal ankermomenten werken naar een afgewerkt koorwerk aan het einde van het lesjaar.'
Hans Helsen: 'Aan de hand van een inleidende handleiding met aandachtspunten en richtlijnen ‘Hoe schrijf ik voor koor’ gingen de leerlingen aan de slag. De eerste horde daarbij was het zoeken van een tekst, waarna de eerste schetsen op papier volgden. Begin december organiseerden we dan een eerste uitwisseling waarbij ik naar Deinze ging en Nicolas naar Roeselare trok om die vroege aanzetten te bekijken. Dat externe oog werkte soms confronterend, maar bleek altijd leerrijk. Na dat eerste contactmoment gingen de leerlingen aan de slag met de feedback om zo een eerste volledige versie te realiseren tegen de leessessie in februari met het professionele ensemble MAVIS.'
'Het toeval wil namelijk dat, toen Nicolas mij in mei 2022 contacteerde met zijn projectidee, ik quasi gelijktijdig met een aantal collega-zangers plannen smeedde voor de oprichting van MAVIS, een nieuw vocaal ensemble. Met MAVIS willen we de drempel voor vocale muziek in zijn breedheid verlagen door programma’s te brengen waarbij we veel muzikale genres en stijlen combineren en waar nodig volledig loskomen van de partituur om de communicatie met een publiek eenvoudiger te maken. Tegelijkertijd benadrukken we in onze visie – en dat is belangrijk in deze context - ook het engagement om niet enkel de drempel te verlagen voor een publiek, maar ook voor jonge componisten.'
Van bij de start professioneel omringd
Jullie nieuwe ensemble bleek dus perfect te passen bij het opzet van dit project.
Hans Helsen: 'Absoluut, wij zouden het luik uitvoering en feedback vanuit het werkveld op ons nemen. Door de leessessie met MAVIS kregen onze leerling-componisten de mogelijkheid om hun werk te horen en de feedback van de uitvoerders verder te verwerken. Die kansen krijgen professionele componisten meestal niet.
Anna Nuytten: 'MAVIS focust bewust ook op dat educatieve luik. De uitzonderlijke combinatie van het feit dat alle leden van MAVIS leerkrachten zijn en een pedagogisch traject achter de kiezen hebben, geeft ons de mogelijkheid om op een heldere en empathische manier feedback te geven.'
Nicolas De Cock: 'En dat was precies wat ik zocht: zangers die snel een partituur kunnen lezen, tegelijkertijd ook gericht feedback geven, kunnen benoemen waar het probleem ligt en dat correct kunnen communiceren, een troef voor dit traject.'