Beter worden door het beste van jezelf te geven

Op zaterdag 25 oktober ging de tweedaagse Koor&Stem wedstrijd van start met de selectiecompetities in het Cultureel Centrum van Hasselt. Negen koren, vijf versterkte en vier onversterkte, traden op voor een jury. We genoten van prachtige en enthousiaste vertolkingen van een brede waaier koormuziek, van fascinerende arrangementen en schitterende presentaties. Tussendoor snoven we de sfeer op, voor en achter het podium. We peilden uiteraard ook naar de hoogte van de wedstrijdkoorts en sprokkelden reacties.

Competitiehonger

Alle dirigenten waren het erover eens dat de honger naar een koorwedstrijd in Vlaanderen enorm groot was. Bert Verdonck van 4-tune verwoordde het zo: 'Bij ons is het lang geleden dat we deelnamen aan een wedstrijd. Dan denk ik terug aan de provinciale toernooien en Koor van het Jaar. Koorfestivals of een koortreffen zijn natuurlijk ook heel gezellig en verrijkend, maar bij een wedstrijd word je toch nog meer uitgedaagd om de lat hoger te leggen. Dat doen we in eerste instantie voor onszelf, om beter te doen dan gewoonlijk. Zingen voor een eigen publiek is leuk, maar hier krijg je 360 graden feedback van professionals die internationaal al veel gehoord hebben.”

De juryvoorzitter bij de versterkte koren Carl Van Eyndhoven beaamt dat: 'Het feit dat het officieel een wedstrijd wordt genoemd, legt voor koren net iets meer de focus op hoe ze zich presenteren. Omdat er een quotering is en er prijzen zijn voor de twee hoogst gerangschikte koren, zullen de meesten toch net dat tikkeltje meer doen om het beste van zichzelf te geven. Ik denk dat er zeker koren zijn, die deze uitdaging nodig hebben om een stap vooruit te kunnen zetten.'
 

gezonde stress

Dat alomtegenwoordige wedstrijdgevoel zorgt voor klamme handjes, maar stress is een thema met variaties. 'Het merendeel van onze koorleden kijkt hier enorm naar uit, maar een minderheid vindt het vooral spannend en voelt zich wat onwennig', stelde Bert Verdonck bij 4-tune vast. Bij Sugar&Spice, het popkoor uit de Muzemix korenfamilie uit Dilsen-Stokkem, klinkt het tien minuten voor ze het podium op moeten volmondig: 'Wij hebben er ongelooflijk veel zin in!' Ze staan vijf jaar onder leiding van Sofie Brockmans die ook erg ontspannen oogt en zij bekijkt het zo: 'We willen vooral winnen van onszelf, met of zonder publiek, en we proberen hier neer te zetten wat we op een repetitie ook kunnen.'

Selectiecompetitie

De selectiecompetitie op deze openingsdag richt zich tot koren die willen excelleren. 'Ze stuurden een opname in en dezelfde jury als die hier vandaag zit, kon die beoordelen op basis van de vooropgestelde criteria', legt Carl Van Eyndhoven uit. 'Dat zorgt ervoor dat we al een beeld hebben van hun programma’s en hun niveau. Het is interessant om te horen hoe ze het er dan live vanaf brengen. Aan de juryleden werd gevraagd om te letten op muzikaliteit, techniek en présence. Ik hoop dat de koren komen om vanuit de feedback die we geven verder te kunnen groeien. Wie overtuigend wil optreden, moet bereid zijn heel wat aspecten ter harte nemen. Ook bij de versterkte koren waarvan ik juryvoorzitter ben moet het klinken alsof het allemaal vanzelfsprekend is, al zijn veel van die arrangementen natuurlijk niet zo makkelijk. Versterkt zingen biedt kansen, met body sounds bijvoorbeeld, maar het vraagt van dirigent en koorzangers ook extra aandacht.'
 

een goede voorbereiding

Het verbaast natuurlijk niet dat koren die zich voor de selectiecompetitie inschreven, niet onbeslagen op het ijs komen. 'We hebben een paar sessies met een stemcoach gehad', vertelt Bert Verdonck van 4-tune uit Retie. 'En ook al hebben we niet de ambitie om te winnen, we willen deze deelname gebruiken om vooruitgang te boeken. We rekenen daarvoor op de jurycommentaren, en we luisteren uiteraard ook naar wat de andere koren brengen.'

De meeste koren hernemen minstens één werk dat ze eerder al voor een jury brachten. En ze lieten zich afgelopen maanden al beoordelen bij koorwedstrijden of festivals in Aarhus, Brugge, Middelburg of Rotterdam, en gingen daarna aan de slag met de feedback. Sofie Brockmans en Sugar&Spice waren er vorig jaar op het Koor&Stem festival in Brugge al bij om tips te krijgen. 'En in januari richtten we een feedbackconcert Nine in waar we negen nummers zongen, en ook negen juryleden uitnodigden. Dat leek ons zeer nuttig in de aanloop naar de European Choir Games en naar vandaag.'
Ook het Gentse kamerkoor Koriolis zong afgelopen zomer op de European Choir Games in Denemarken. 'Daar hebben we toch wel wat opmerkingen van de jury gekregen waar we mee aan de slag konden', vertelt Koriolis-zanger Freek Van Baelen. “Door daar en hier voor een publiek en jury te staan,  groeien we als koor. Maar ook nu doen we op de eerste plaats mee voor het plezier van het zingen: iedereen die er bij was in Aarhus, is vandaag opnieuw van de partij.'
Steven Snijders van La-Why?: 'Wij deden vorig jaar mee aan het BALK TOPfestival. Daar kregen we een uitgebreid verslag van professionals waar we verder mee aan de slag zijn gegaan. Zo hebben we bijvoorbeeld nu een beatboxer meegebracht.” De jury kon hun bijdrage alvast waarderen want La-Why? eindigde in de categorie versterkte koren op de tweede plek.
 

Klinkende overwinning

Versterkte koren kunnen rekenen op techniekers voor een goede sound in de zaal, hun onversterkte tegenhangers hopen uiteraard dat de akoestiek hen gunstig gezind is. Het koor Koriolis uit Gent zette een prachtprestatie neer en oogstte veel en warm applaus. 'De zaal was wel kurkdroog, en op het podium leek het allemaal niet goed door te komen, maar die omstandigheden zijn voor alle onversterkte koren hetzelfde', klonk het in een eerste reactie uit de mond van dirigent Joris Derder. 'We zijn er in geslaagd de zenuwen onder controle te houden. En we hebben geprobeerd met dit wedstrijdprogramma om een heel scala aan dynamieken, sferen en kleuren naar boven te halen. Ik kijk uit naar de feedback van de jury en collega’s om te horen hoe het overkwam bij de experten uit het veld.'

Koriolis werd uiteindelijk nipt tweede. De overwinning ging naar het Brusselse Young Adult Choir. Dit dynamische koor is pas vier jaar oud en brengt met zangers tussen 25 en 35 jaar een repertoire van renaissance tot vandaag. Het staat onder leiding van de bevlogen dirigent Johannes Dewilde. We treffen hem meteen na de proclamatie met trofee in de hand nadat de eerste warme reacties van stralende koorleden en sympathisanten in ontvangst zijn genomen. 'We kwamen naar Hasselt met de bedoeling het potentieel dat in deze groep schuilt onder de stress van een wedstrijdsfeer naar boven te halen', vertelt een glunderende dirigent. 'De voorbije keren dat we voor publiek stonden, lieten we op dat vlak wel eens kansen liggen. Daarnaast hebben we nog niet zo’n grote publieksopkomst als we optreden, en onze deelname had daarom ook de bedoeling om ons wat bekender te maken. Hopelijk draagt deze overwinning daartoe bij. We hebben ons programma zo samengesteld dat de hiaten van het koor zoveel mogelijk uit het zicht zouden blijven, en de goede dingen in de verf werden gezet. Nu ben ik uiteraard ontzettend tevreden en ook heel benieuwd wat de juryleden als feedback zullen geven.'